Όταν εξελέγη Πάπας, τον Απρίλιο του 2005, ο Γερμανός Γιόζεφ Ράτζινγκερ θεωρήθηκε μια ήπια λύση και έγινε δεκτός ως ένας ενδιαφέρων, συντηρητικός διανοούμενος, αλλά σύντομα βρέθηκε στη δίνη απανωτών σκανδάλων, με κυριότερο αυτό της- επί δεκαετίες- σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και νέων από καθολικούς ιερείς.
Κάποιοι άλλοι θα περίμεναν να ακούσουν αυτή την είδηση της παραίτησης, λίγα χρόνια πριν. Όχι για λόγους φυσικής αδυναμίας, αλλά από ευθιξία απέναντι στο τσουνάμι σκανδάλων που έριχνε βαριά την σκιά του στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
Οι σοκαριστικές αποκαλύψεις για την επί δεκαετίες σεξουαλική κακοποίηση παιδιών και νέων σε καθολικά ιδρύματα και σχολεία πολλών ευρωπαϊκών χωρών, κυρίως στην Ιρλανδία, αλλά και στην Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία, τις ΗΠΑ και την Βραζιλία, συγκλόνισαν τους πιστούς το 2009-2010.
Έντονες ήταν οι αντιδράσεις για το πέπλο σιωπής και την εγκληματική συνενοχή των ιερέων που κάλυπταν τους δράστες και τους μετέφεραν από ενορία σε ενορία, ενδιαφερόμενοι προφανώς περισσότερο για την άσπιλη εικόνα της Εκκλησίας παρά για τα ίδια τα θύματα.
Ο Ποντίφικας μπορεί να ζήτησε συγγνώμη από τα θύματα στην Ιρλανδία, αλλά δεν κατόρθωσε να μείνει εκτός του σκανδάλου. Η παράδοξη “ομερτά” που προστάτευε τους ενόχους, τον έφερε σε πολύ δύσκολη θέση, εφόσον καταγγέλθηκε και ο ίδιος για συγκάλυψη παιδεραστών ιερέων.
«Δεν θα μας λείψει ο Βενέδικτος»
Μεταξύ άλλων κατηγορήθηκε ότι την εποχή που ήταν αρχιεπίσκοπος στο Μόναχο (1977-81) δεν εμπόδισε την μεταφορά σε ενορία της πόλης, ενός παιδεραστή ιερέα που επρόκειτο να ενταχθεί σε «θεραπευτικό» πρόγραμμα. Την ευθύνη για την μεταφορά ανέλαβε ο τότε βοηθός του Βενέδικτου.
Το σκάνδαλο ήταν τέτοιο, ώστε ορισμένοι ζητούσαν ακόμη και παραίτηση του Πάπα, ενώ το Βατικανό έκανε λόγο για «συνωμοσία» και «καμπάνια σπίλωσης». Δεν είναι λίγοι πάντως αυτοί που κατηγορούν τον Ποντίφικα για μείωση της αξιοπιστίας της Καθολικής Εκκλησίας και αμαύρωση της εικόνας της.
Ενδεικτική είναι η αντίδραση μιας εκ των οργανώσεων των θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης από καθολικούς ιερείς στην Ιρλανδία, η οποία μετά την είδηση της παραίτησης, αναφέρει σε ανακοίνωσή της ότι ο Βενέδικτος δεν τήρησε τις υποσχέσεις για απονομή δικαιοσύνης:
«Φοβάμαι ότι ο Πάπας Βενέδικτος δεν θα μας λείψει, καθώς το Βατικανό, συνέχισε να μπλοκάρει τις έρευνες για τα σκάνδαλα κακοποίησης κατά την θητεία του. Ούτε έχουμε κάποια προσδοκία ότι θα αλλάξουν τα πράγματα, εξαιτίας όλων αυτών των συντηρητικών Καρδινάλιων που διόρισε».
«Το ροτβάιλερ του Θεού»
Το 2005, όταν εξελέγη, ο Βενέδικτος ήταν ήδη 78 ετών και ένας από τους πιο γηραιούς Ποντίφικες. Ο ίδιος ετοιμαζόταν να βγει στην σύνταξη όταν πέθανε ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ΙΙ και είχε πει ότι δεν ήταν επιθυμία του να γίνει Πάπας. Αν κάποιοι από αυτούς που τον εξέλεξαν, φανταζόταν μια σύντομη, ατάραχη θητεία, που θα προετοίμαζε την μετάβαση σε μια νέα εποχή, σίγουρα θα απογοητεύτηκαν, επισημαίνει το BBC, αφού ο Βενέδικτος βρέθηκε στην μέση μιας από τις πιο τρικυμιώδεις περιόδους στην ιστορία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.
Πριν την εκλογή του, ο Ράτζινγκερ ήταν επί 24 χρόνια μία από τις κυρίαρχες φυσιογνωμίες στο Βατικανό, ως επικεφαλής της Συνέλευσης των Καρδιναλίων για το Δόγμα της Πίστεως, μια θέση που του έδινε την δυνατότητα να εποπτεύει πολλές υποθέσεις κακοποίησης από την πλευρά των ιερέων. Αυτό το πόστο ισχύος στάθηκε η αιτία για το παρατσούκλι «Το ροτβάιλερ του Θεού».
Ο Βενέδικτος ήταν ο όγδοος κατά σειρά Γερμανός που έγινε Πάπας. Μιλά πολλές γλώσσες και έχει αδυναμία στον Μότσαρτ και τον Μπετόβεν. Στο βιβλίο του, ο αδελφός του Ποντίφικα, Γκ. Ράτζινγκερ αποκάλυψε την πιο γήινη πλευρά του Πάπα, λέγοντα ότι ο Βενέδικτος πλένει πιάτα, γράφει επιστολές, εξασκείται στις ξένες γλώσσες για να προφέρει σωστά τις ευχές τις οποίες απευθύνει στους πιστούς και το βράδυ βλέπει μόνο ειδήσεις στην τηλεόραση, αλλά φροντίζει να μην χάνει τις ταινίες που αναφέρονται στο Βατικανό. Τόνιζε μάλιστα ότι ο αδελφός του δεν έχει αλλάξει μετά την ανάδειξή του στην κορυφή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και παραμένει «μετρημένος και ευγενικός όπως ήταν πάντα».
H Παραίτηση και η Διαδοχή
Την παραίτησή του λόγω αδυναμίας εκπλήρωσης των καθηκόντων του, ανακοίνωσε ο Πάπας Βενέδικτος ο 16ος, ο οποίος εγκαταλείπει την Αγία Έδρα στις 28 Φεβρουαρίου.
Την είδηση που εξέπληξε άπαντες, επιβεβαίωσε το Βατικανό. Είναι η πρώτη φορά από την εποχή του Δυτικού Σχίσματος το 1415, που παραιτείται Ποντίφικας. Στα φαβορί για την διαδοχή του συγκαταλέγονται καρδινάλιοι από την Αφρική.
Η ανακοίνωση έγινε στα λατινικά από τον ίδιο τον Πάπα, κατά την διάρκεια συμβουλίου για την αγιοποίηση μαρτύρων του Οτράντο. Ο Ποντίφικας επικαλέστηκε την προχωρημένη του ηλικία (τον Απρίλιο κλείνει τα 86) σημειώνοντας ότι οι δυνάμεις του δεν του επιτρέπουν πλέον να φέρει εις πέρας τα καθήκοντά του. Έχοντας όπως είπε, πλήρη επίγνωση της βαρύτητας της απόφασής του να αποσυρθεί μετά από σχεδόν 8 χρόνια στην Αγία Έδρα (εξελέγη τον Απρίλιο του 2005), ζήτησε από το κονκλάβιο να ορίσει τον διάδοχό του.
Χωρίς να χάσουν χρόνο, οι εταιρείες στοιχημάτων έχουν ήδη δημοσιοποιήσει λίστες με τους πιθανούς διαδόχους. Από τα φαβορί θεωρείται ο καρδινάλιος Peter Turkson από την Γκάνα.
Χωρίς να χάσουν χρόνο, οι εταιρείες στοιχημάτων έχουν ήδη δημοσιοποιήσει λίστες με τους πιθανούς διαδόχους. Από τα φαβορί θεωρείται ο καρδινάλιος Peter Turkson από την Γκάνα.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Βατικανού, Φεντερίκο Λομπάρντι, θα συγκληθεί το κονκλάβιο μέσα στις 15-20 ημέρες μετά την παραίτηση και ο νέος Πάπας μπορεί να έχει εκλεγεί μέχρι τις 31 Μαρτίου.
Η Αγία Έδρα διαψεύδει τα περί ασθένειας του Ποντίφικα, ενώ ο Λομπάρντι, είπε ότι κίνηση του Πάπα τους εξέπληξε, σημειώνοντας ότι ούτε οι στενοί του συνεργάτες δεν γνώριζαν για την απόφασή του την οποία χαρακτήρισε «ελεύθερη» και σε πλήρη συμφωνία με τον εκκλησιαστικό νόμο.
«Δεν παραιτείται εξαιτίας δυσκολιών στον παπισμό και δεν φοβάται σχίσμα μετά την παραίτησή του» είπε ο Λομπάρντι.
Η απόφαση χαρακτηρίστηκε «κεραυνός εν αιθρία» από τον καρδινάλιο Άντζελο Σοντάνο. Ο πρόεδρος της Ιταλίας, Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, έκανε λόγο για μια «πολύ θαρραλέα πράξη».
Ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι, Τζάστιν Γουέλμπι, ο προκαθήμενος της Αγγλικανικής Εκκλησίας, σημείωσε ότι έμαθε τα νέα για την παραίτηση «με βαριά καρδιά, αλλά πλήρη κατανόηση».
«Με απόλυτο σεβασμό» πρέπει να γίνει δεκτή η «συγκινητική» απόφαση του Ποντίφικα, δήλωσε η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, ευχαριστώντας τον συμπατριώτη της, Βενέδικτο για το έργο του στην κεφαλή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, υπογραμμίζοντας:
«(Ο Βενέδικτος ο 16ος) είναι και παραμένει ένας από τους πιο σημαντικούς θρησκευτικούς στοχαστές της εποχής μας. Σε μια εποχή σαν τη δική μας όπου οι άνθρωποι ζουν όλο και περισσότερο, πολλοί θα καταλάβουν ότι ακόμη και ο Πάπας, πρέπει να συμβιβαστεί με τα βάρη των γηρατειών».
O Γκ. Ράτζινγκερ, αδελφός του Πάπα, μιλώντας στα γερμανικά ΜΜΕ, δήλωσε ότι η παραίτηση του αδελφού του ήταν μέρος μιας «φυσικής διαδικασίας» και ότι ο αδελφός του επιθυμεί να ξεκουράζεται περισσότερο καθώς φέρεται να δυσκολευόταν όλο και περισσότερο να εργαστεί. Φέρεται μάλιστα να πρόσθεσε ότι ο γιατρός του Βενέδικτου, του συνέστησε να μην κάνει υπερατλαντικά ταξίδια.
«Δεν έχω κανένα ιδιαίτερο σχόλιο να κάνω για αυτή την απόφαση που είναι απολύτως σεβαστή και σημαίνει ότι θα επιλεγεί ένας νέος Πάπας. Η Δημοκρατία χαιρετίζει τον Πάπα που έλαβε αυτή την απόφαση» δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος, Φρανσουά Ολάντ.
Το κρατικό κανάλι France Television μετέδωσε εικόνες από τον καθεδρικό ναό της Notre Dame στο Παρίσι, όπου πιστοί σοκαρισμένοι ξέσπασαν σε δάκρυα στο άκουσμα της είδησης.
Οι αντιζηλίες και το Δυτικό Σχίσμα
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ένας Πάπας παραιτείται, έχουν ωστόσο περάσει αιώνες από την τελευταία φορά που έγινε κάτι τέτοιο, το 1415.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ένας Πάπας παραιτείται, έχουν ωστόσο περάσει αιώνες από την τελευταία φορά που έγινε κάτι τέτοιο, το 1415.
Το πιο γνωστό προηγούμενο είναι αυτό του Πάπα Σελεστίνου V το 1294. Μετά από μόλις πέντε μήνες ως Επίσκοπος της Ρώμης, εξέδωσε διάταγμα δηλώνοντας ότι είναι δυνατόν ένας Παπάς να παραιτηθεί, κάτι που έκανε ο ίδιος αμέσως μετά. Έζησε το υπόλοιπο της ζωής του ως ερημίτης και αργότερα αγιοποιήθηκε. Το παπικό αυτό διάταγμα έβαλε ένα τέλος στην συζήτηση γύρω από το αν ένας Πάπας έχει το δικαίωμα να παραιτηθεί.
Πριν από τον Σελεστίνο, άλλοι Ποντίφικες που είχαν παραιτηθεί ήταν ο Πάπας Βενέδικτος ΙΧ το 1045 και ο διάδοχός του Γρηγόριος VI το 1046. Ο Πάπας Γρηγόριος σχεδίαζε να απαλλαγεί από τον Βενέδικτο, ο οποίος είχε πληγεί από σειρά οικονομικών σκανδάλων. Αφότου έπεισε τον Βενέδικτο να αποχωρήσει το 1045 ώστε να τον διαδεχθεί, ακολούθησε και εκείνος τον ίδιο δρόμο την επόμενη χρονιά, κατηγορούμενος ότι άντλησε οικονομικά οφέλη από τις εξελίξεις.
Η τελευταία φορά που ένας Πάπας -ο Γρηγόριος ΧΙΙ- παραιτήθηκε, ήταν το 1415 προκειμένου να τερματιστεί το αποκαλούμενο «Δυτικό Σχίσμα», στις αρχές του 15ου αιώνα.
Εκείνη την περίοδο ο παπισμός έγινε αντικείμενο αμφισβήτησης και έριδας μεταξύ Ποντίφικων στη Ρώμη και ανταγωνιστών Ποντίφικων στην Αβινιόν της Γαλλίας.
Η τελευταία φορά που ένας Πάπας -ο Γρηγόριος ΧΙΙ- παραιτήθηκε, ήταν το 1415 προκειμένου να τερματιστεί το αποκαλούμενο «Δυτικό Σχίσμα», στις αρχές του 15ου αιώνα.
Εκείνη την περίοδο ο παπισμός έγινε αντικείμενο αμφισβήτησης και έριδας μεταξύ Ποντίφικων στη Ρώμη και ανταγωνιστών Ποντίφικων στην Αβινιόν της Γαλλίας.
Οι αντίπαλοι Ποντίφικες αναθεματίζονταν και αφόριζαν ο ένας τον άλλο. Αλλά αυτές οι διαφορές λύθηκαν τελικά από το Συμβούλιο της Κωνστάντσας (1414-18), το οποίο καθαίρεσε δύο «αντι-Ποντίφικες» και αποδέχτηκε την παραίτηση του Πάπα Γρηγορίου XII, ώστε να ανοίξει τον δρόμο για τον Μαρτίνο V, έναν υποψήφιο κοινά αποδεκτό.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του Πάπα:
Αγαπητοί Αδελφοί,
Σας έχω συγκαλέσει σε αυτό το εκκλησιαστικό συμβούλιο, όχι μόνο για τις τρεις αγιοποιήσεις, αλλά και να σας γνωστοποιήσω μια απόφαση μεγάλης σημασίας για τη ζωή της Εκκλησίας. Αφού εξέτασα επανειλημμένως τη συνείδησή μου ενώπιον του Θεού, έχω καταλήξει στο βέβαιο συμπέρασμα ότι οι δυνάμεις μου, λόγω της προχωρημένης ηλικίας, δεν είναι πλέον αρκετές για την σωστή άσκηση των καθηκόντων μου.
Γνωρίζω πολύ καλά ότι αυτή η διακονία, εξαιτίας της πνευματικής του φύσης, πρέπει να υπηρετείται όχι μόνο με λόγια και πράξεις, αλλά επίσης με προσευχή και πόνο. Ωστόσο, στο σημερινό κόσμο, ο οποίος υφίσταται τόσες πολλές γρήγορες αλλαγές και συγκλονίζεται από ερωτήματα μεγάλης συνάφειας για τη ζωή της πίστης, προκειμένου να κηρύττει κανείς το Ευαγγέλιο, απαιτείται πνευματική και φυσική δύναμη, δύναμη που τους τελευταίους μήνες, σε μένα, έχει επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό που πρέπει να αναγνωρίσω την ανικανότητά μου να εκπληρώσω επαρκώς το λειτούργημα που μου έχει ανατεθεί.
Για το λόγο αυτό, και γνωρίζοντας πολύ καλά τη σοβαρότητα της πράξης αυτής, με πλήρη ελευθερία δηλώνω ότι παραιτούμαι από το αξίωμα του Επισκόπου της Ρώμης, του διαδόχου του Αγίου Πέτρου, που μου ανατέθηκε από τους καρδιναλίους στις 19 Απριλίου 2005, με τέτοιο τρόπο, ώστε από τις 28 Φεβρουαρίου 2013, στις 20:00, η έδρα της Ρώμης, η έδρα του Αγίου Πέτρου, θα είναι κενή και ένα κονκλάβιο για την εκλογή του νέου Ποντίφικα θα πρέπει να συγκληθεί από εκείνους που έχουν την αρμοδιότητα.
Αγαπητοί Αδελφοί, σας ευχαριστώ θερμά για όλη την αγάπη και την εργασία με την οποία με στηρίξατε στην διακονία μου και ζητώ συγχώρεση για όλα τα ελαττώματα μου. Και τώρα, ας εμπιστευτούμε την Ιερή Εκκλησία στην φροντίδα του Ανωτάτου Ποινέμα μας, του Κυρίου Ιησού Χριστού και ας ικετεύσουμε την Παναγία, ώστε να μπορέσει να βοηθήσει τους Καρδιναλίους Πατέρες με την μητρική μέριμνα της, στην εκλογή νέου Προκαθημένου. Όσον αφορά τον εαυτό μου, θα ήθελα επίσης να υπηρετήσω με αφοσίωση τον Ιερό Ναό του Θεού στο μέλλον μέσα από μια ζωή αφιερωμένη στην προσευχή.
Από το Βατικανό, 10 Φεβρουαρίου 2013Πάπας Βενέδικτος 16ος
(πηγές: Corriere della Sera, Repubblica, La Stampa, The Guardian, BBC)
εθνος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου