Μνήμες Φανού

"Αγαπώ ένα χελιδόνι, που η μαμά του το μαλώνει, το μαλώνει και το βρίζει, την καρδούλα του ραγίζει...". Τα αποκριάτικα τραγούδια άρχισαν κι όλας να ακούγονται στην Κοζάνη που, όπως κάθε χρόνο, ετοιμάζεται για τις αποκριάτικες εκδηλώσεις της.

Οι Φανοί της Σκ’ρκας

Μια αναδρομή στο παρελθόν της ιστορικής συνοικίας για να δούμε που άναβαν προπολεμικά και μεταπολεμικά οι 3 Φανοί της.

Μία από τις παλιές γειτονιές της Κοζάνης όπου άναβε Φανός ήταν και η Σκρκα. Πριν τον πόλεμο του ‘40 η Σκ’ρκα άναβε Φανό μπροστά στο ομώνυμο Πηγάδι της , σε πλάτωμα της οδού Γράμμου, λίγα μέτρα πιο πάνω από το μπακάλικο του Στέργιου Πατίκα. Στο άναμμα αυτού του Φανού πρωτοστατούσε ο ίδιος ο μπακάλης της γειτονιάς , ο Στέργιος Πατίκας και συμμετείχαν σ’ αυτόν οι άντρες κυρίως της γειτονιάς, που σύχναζαν για καμιά κούπα κρασί στο μαγαζί του.

Αποκριά 1942: H Κοζάνη υπό γερμανική κατοχή... (video)

Αποκριά 1942... Η Κοζάνη υπό γερμανική κατοχή..
Κάποιοι όμως, δεν το βάζουν κάτω...
 Ένα μικρό αφιέρωμα στην Κοζανίτικη Αποκριά από την REC Productions, με την ευγενική συμμετοχή του Φανού Αλώνια ‼️

Τα γλυκά της Αποκριάς στην Κοζάνη

Αρτυμένα

Το απαραίτητο στις περισσότερες περιοχές τσίκνισμα της Τσικνοπέμπτης δε φαίνεται να έχει βρει την θέση του στα παλιά κοζανίτικα έθιμα της Αποκριάς, ούτε φυσικά και η καθιερωμένη και … μαρτυρική ομαδική έξοδος σε κέντρα και σε χορούς.

Βίντεο ντοκουμέντο: Η αποκριάτικη παρέλαση Κοζάνης στις 15 Μαρτίου του 1959!

Δείτε το μοναδικό video που υπάρχει στην εκπομπή
 «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ», στο Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο και αναφέρεται στο Κοζανίτικο Καρναβάλι στις 15 Μαρτίου
 του 1959.

Κοζανίτικη αποκριά, ένας αιώνας άρματα

Το έθιμο του Βασιλιά Καρνάβαλου και της Παρέλασης μεταφέρθηκε στην Ελλάδα από την Ιταλία και κυρίως από τη Βενετία, μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, και γινόταν με εξαιρετική λαμπρότητα αρχικά μόνο στην Αθήνα και την Επτάνησο. 

Στην Κοζάνη και στην υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα, όπου η Αποκριά ήταν αγροτική στον πυρήνα της, τα αστικά αυτά στοιχεία εισχώρησαν πολύ αργότερα. Αν και ποτέ δεν αποτέλεσαν το βαρύ της πυροβολικό στην πόλη μας, όπου οι Φανοί βασίλευαν σχεδόν …απολυταρχικά, σιγά-σιγά καθιερώθηκαν σαν αναπόσπαστο στοιχείο των εκδηλώσεων και πήραν σημαντική θέση στα δρώμενα 

της Κυριακής της Μεγάλης Αποκριάς.

Η προέλευση των Φανών της Κοζάνης και της Κοζανίτικης Αποκριάς - Video

Τολμήσαμε και κατασκευάσαμε το πρώτο μας βιντεάκι για την ιστορία των ΠΡΟΓΟΝΙΚΩΝ ΕΣΤΙΩΝ, με τη χρησιμοποίηση πολλών φωτογραφειών και κειμένων που συμπεριλαμβάνονται στην πολυετή έρευνά μας για την ιστορία της πόλης της Κοζάνης ( παλιά με το όνομα Τύρισσα νέα με το σύγχρονο όνομά της).

Η Αποκριά στην Κοζάνη

Αποκριά στην Κοζάνη  ..σημαίνει Παράδοση

Παρέλαση και Σάτυρα
Χάλκινα και Χορός
Φαγοπότι , Κέφι και Γλέντι
Φωτιά, Φανός και Γνήσιο Κοζανίτικο ιδίωμα

Η Κοζανίτικη Αποκριά είναι το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός για την πόλη μας αλλά και την ευρύτερη περιοχή.

ΑΠΟΚΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ 2026 : Πρόγραμμα των Εκδηλώσεων ανά ημέρα

Το προγραμμα των εκδηλώσεων

 της Αποκριάς 2026 

στην Κοζάνη

H κοζανίτικη Αποκριά: από το άλλοτε στο αύριο μέσω του τώρα…

 Μια θεματική πολιτιστική δράση με επίκεντρο την Αποκριά της Κοζάνης, με τίτλο «Η κοζανίτικη Αποκριά: από το άλλοτε στο αύριο μέσω του τώρα…», πρόκειται να πραγματοποιηθεί το Σάββατο 7 και τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026. Είναι μια δράση που συνδέει την ιστορική μνήμη με το ζωντανό παρόν και αναδεικνύει τη διαχρονική σημασία ενός από τα σημαντικότερα έθιμα της περιοχής, μέσα από λόγο, μαρτυρίες και προφορικές ιστορίες.

Κοζανίτικη Αποκριά:Στο «φούλ» οι προετοιμασίες για το Καρναβάλι στην Κοζάνη – Θα ανάψουν οι Φανοί για 12 ημέρες

 Με την Κοζανίτικη Αποκριά να πλησιάζει και τους Φανούς να ετοιμάζονται να ανάψουν ξανά στις γειτονιές, οι προετοιμασίες για το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός κορυφώνεται με τους διοργανωτές να υπόσχονται, ότι τίποτα από την επικαιρότητα δεν θα μείνει ασχολίαστο.

Πώς γιόρταζε η Κοζάνη παλιά την Αποκριά..συνέχεια

Μουκαέτ’δις …..πριν 30 χρόνια 

Μέσα στη βδομάδα της αποκριάς οι Μηχανικοί έκαναν χορό στη BORA BORA την Παρασκευή . Μας κάλεσε ο Πα’ι’κούλης (R.I.P.) και πήγαμε μεγάλη παρέα .

Καλή ορχήστρα,καλή παρέα, μας πήρε το πρωί ….
“Οσοι άντεχαν ακόμα, 6 άτομα δηλαδή, βρεθήκαμε στο γραφείο του Πα’ι’κούλη που ήταν δίπλα από το πατρικό του και προσπαθούσαμε να τελειώσουμε ένα μπουκάλι μπέρμπον, μην απουμείν” τη σαρακοστή και το κόψει η μόλτσα .


του Αργύρη Ευαγ. Καλιανιώτη

Πώς γιόρταζε η Κοζάνη παλιά την Αποκριά – Μοναδικές φωτογραφίες!

Το 1982 ανέλαβε Δήμαρχος ο Γιάννης Παγούνης και το Δ.Σ. διέθεσε αρκετά λεφτά για την αναβίωση της αποκριάς .
Υπήρχαν οι παλιοί πυρήνες οι φανοί και έγιναν ταυτόχρονα νέες προσπάθειες από ομάδες που τα μέλη τους ξεπερνούσαν τα όρια της γειτονιάς.Τότε έγιναν οι Κασμιρτζήδις οι Ξικλιαστιά’ι’δις και οι Μουκαέτ’δις .

Απουκράτ΄κους Μπακλαβάς...

Ο βασιλιάς των γλυκών τις μέρες της Αποκριάς στην Κοζάνη είναι ο μπακλαβάς. Αλλά τι μπακλαβάς! Για να θυμηθούν οι παλιότεροι και να μάθουν οι νεότεροι παραθέτω την καταπληκτική περιγραφή που κάνει ο Στράτος Ηλιαδέλης στο διήγημα του «Η θκιά τ».

«Που μια βδουμάδ' αρχίτιρα χίρσιν η μάνα τ να τα τμάζ' όλα κι να στουμπίζ' τα καρύδια για τουν μπακλαβά!

Ποιος ήταν «Ο Παππούς ο Ραγκαβέλας» στο γνωστό Παραδοσιακό Κοζανίτικο άσμα;

Τον Ιούλιο του 2002 βρέθηκα στην οικία της Δόμνας Σαμίου για μία συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ”ΗΧΟΣ+HI-FI”. Αμέσως μετά, η Σαμίου, προφανώς ενθουσιασμένη με τον δικό μου ενθουσιασμό ενόσω μου μιλούσε, πετάχτηκε μέχρι το διπλανό διαμέρισμα, όπου διατηρούσε την πλούσια δισκοθήκη της. Γύρισε με μιαν αγκαλιά δίσκους, βινύλια. Τους κοίταξα, αλλά δεν υπήρχε ανάμεσα τους ο δίσκος που ήθελα από καιρό.

Αποκριάτικοι χοροί στην Κοζάνη, σε παρελθούσες εποχές

Οι Φανοί είναι το ισχυρότερο χαρτί στις Αποκριές της Κοζάνης, αλλά συνυπάρχουν παράλληλα με πολλά στοιχεία Αστικού Καρναβαλιού. 

Χωρίς να ενοχλούν ή να εμφανίζονται ως παράταιρα. Αντιθέτως μάλιστα. Συμπορεύονται αρμονικά εδώ και δεκάδες χρόνια δημιουργώντας αυτή την ιδιαίτερη εικόνα που παρουσιάζει η πόλη αυτές τις μέρες.

Αποκριά στην Κοζάνη 2024: Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

 

Δείτε εδώ το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων της Κοζανίτικης Αποκριάς 2024

Αποκριάτικη παρέλαση στην Κοζάνη το 1983

Ενα ακόμη φωτογραφικό άλμπουμ από την πολύ αξιόλογη συλλογή του κ. Μάρκου Πατσίκα.

Η Αποκριάτικη Παρέλαση της Κοζάνης εν έτει 1983

Κασμιρζίδις: Αποκριές της δεκαετίας του '90

Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από τη δεκαετία του ’90 και συγκεκριμένα από τους Κασμιρτζίδες και τη συμμετοχή τους στην Αποκριάτικη παρέλαση της Κοζάνης.

Δηλώσεις συμμετοχής για τα φετινά Sourd Games της Κοζανίτικης Αποκριάς

 Στο πλαίσιο των αποκριάτικων εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθούν  τα καθιερωμένα πλέον SOURD GAMES, που οργανώνονται με μεγάλη επιτυχία από το 1997.  Τα φετινά SOURD GAMES θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2023 από τις 11.00 το πρωί έως το μεσημέρι της ίδιας μέρας στους κεντρικούς πεζόδρομους της πόλης, σε συγκεκριμένα σημεία όπου και θα στηθούν οι διάφοροι σταθμοί και θα παρευρίσκονται εκεί οι εκπρόσωποι της διοργάνωσης.