«Καλή Γεωργία- Καλή Διατροφή»
Στις 18-19 Οκτωβρίου 2013 οργανώθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μια σημαντική Διημερίδα με θέμα « Σίτιση στην Ευρώπη σε εποχές κρίσης : προς ένα ευέλικτο σύστημα τροφίμων». Αστική και ποιοτική γεωργία, αειφόρος καλλιέργεια, μείωση των υδρογονανθράκων, ανακάλυψη εκ νέου της χειρωνακτικής εργασίας, εξασφάλιση διάρκειας και οικονομικής βιωσιμότητας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, τυποποίηση και διακίνηση των προϊόντων μέσω μικρών δικτύων παραγωγών, διατροφή φιλική προς το κλίμα, υιοθέτηση του slow food στην καθημερινότητα ήταν μερικές από τις θεματικές της διημερίδας.
Διοργανωτής της ο Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πρασίνων κ. Νίκος Χρυσόγελος
Γεμάτες οι αίθουσες των συνεδριάσεων επί δυο μέρες από ανθρώπους όλων των ηλικιών και των φορέων. Ανώτατοι επιτετραμμένοι του ΟΗΕ, της Commission και της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Πολιτικής της Ε.Ε, υπουργοί γεωργίας, καθηγητές πανεπιστημίου, ειδικοί επιστήμονες, ερευνητές, βιοκαλλιεργητές, εκπρόσωποι διεθνών κινημάτων αγροτών, βιοκαλλιεργητών και παραγωγικών φορέων, εκπρόσωποι ενώσεων καταναλωτών και Κοινωνικών Δικτύων Πολιτών παρακολούθησαν με αμείωτο ενδιαφέρον τις εργασίες.
Μεταξύ αυτών συμμετείχαν και 31 Έλληνες, οι οποίοι ταξίδεψαν γι’ αυτό το σκοπό στις Βρυξέλλες, καλεσμένοι του κ. Χρυσόγελου. Ανάμεσά τους ήταν ιδιαίτερα νέοι αγρότες, βιοκαλλιεργητές, εκπρόσωποι επιμελητηρίων, καθώς και ειδικοί σε θέματα ποιοτικής διατροφής από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας -ορεινές, πεδινές, νησιωτικές. Όλοι αυτοί είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ένα διήμερο εκδηλώσεων, συζητήσεων, αλλά και γνωριμίας με Έλληνες από τις Βρυξέλλες, το οποίο διοργάνωσε ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο. Στόχος η ανάπτυξη της ποιοτικής γεωργίας και της καλής διατροφής ως μοχλοί για την έξοδο από την κρίση και τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.
Ενόψει της νέας CAP (Κοινής Αγροτικής Πολιτικής) 2014-2020 της Ε.Ε για τη Γεωργία και με το δεδομένο ότι το 40% του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού πάει στην αγροτική πολιτική η συζήτηση παρουσίασε μεγάλο ενδιαφέρον. Η παρουσίαση της μελέτης «Σίτιση της Ευρώπης σε περιόδους κρίσης» αποτέλεσε την αφετηρία του προβληματισμού που αναπτύχθηκε. Έντονη ήταν η ανησυχία για αλλαγή πορείας και για ένα νέο σχέδιο δράσης που πρέπει να εφαρμοστεί σε μια υπερκαταναλωτική κοινωνία με έντονες ενεργειακές ανάγκες, προκειμένου να εξασφαλιστεί τροφή για τους χιλιάδες ανθρώπου που πεινούν και που ο αριθμός τους ολοένα θα αυξάνεται, ενώ την ίδια στιγμή τo 1/3 των ποσοτήτων των τροφίμων που παράγονται στην Ευρώπη καταλήγουν στα σκουπίδια.
Οι επιλογές στο καθημερινό μας τραπέζι επηρεάζουν πολλά πράγματα.: τον κάμπο, τη λαχαναγορά, την οικονομία, το στομάχι μας, την υγεία μας. Επηρεάζουν όχι μόνο τους παραγωγούς και τους καταναλωτές, αλλά και το σύστημα των αποβλήτων, της ενέργειας, την πολεοδομία των πόλεων, το τοπίο, την βιοποικιλότητα, το γενετικό υλικό, τις παραδόσεις, τον πολιτισμό, τη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας, την κλιματική αλλαγή, τα οικοσυστήματα, το περιβάλλον. Πρόκειται για ένα ντόμινο. Η κρίση της γεωργίας προκαλεί κλυδωνισμούς στα οικοσυστήματα, στο γεωργικό και αστικό περιβάλλον απειλώντας τα όλα με κατάρρευση.
Σήμερα η αναγκαιότητα μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο γεωργίας φαντάζει επιτακτική όσο ποτέ άλλοτε. Εξαιτίας του ισχύοντος συστήματος παραγωγής τροφίμων το 20% των αγροτών εισπράττουν το 80% των επιδοτήσεων, ενώ η αγορά σπόρων απορροφά το 80% των εσόδων των γεωργών. Περισσότερο από 7 εκατομμύρια αγρότες θα εξαφανιστούν τα επόμενα 10 χρόνια. Πρέπει να επανεξεταστεί το σύστημα παραγωγής, μεταποίησης και πώλησης των αγροτικών προϊόντων αλλά και να αλλάξει ο τρόπος κατανάλωσης. Χρειαζόμαστε μετάβαση σ’ ένα νέο διαφοροποιημένο και αποκεντρωμένο σύστημα, περιφερειακό και τοπικό, κυκλικό και ανθεκτικό χωρίς απόβλητα, στηριγμένο σε ισχυρή κοινωνική συνοχή και στην αλληλοβοήθεια μεταξύ των γειτόνων. Χρειαζόμαστε πετυχημένα γεωργικά μοντέλα, όπως αυτό του αγρού 160 στρεμμάτων στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ, όπου η ποικιλομορφία των καλλιεργειών από καλαμπόκι μέχρι βατόμουρα παράλληλα με την εκτροφή γουρουνιών και άλλων ζώων επιτυγχάνει την προστασία του οικοσυστήματος και του περιβάλλοντος μέσω εσωτερικού συστήματος ανακύκλωσης μέσα στο ίδιο το αγρόκτημα. Τέρμα στις εντατικές μονοκαλλιέργειες, απαιτείται η εισαγωγή της ποικιλομορφίας στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και η ανάπτυξη δικτύων παραγωγών-καταναλωτών.
Στην επόμενη προγραμματική περίοδος 2014-2020 προβλέπεται η ενίσχυση των πράσινων/οικολογικών καλλιεργειών με το 30% των άμεσων επιχορηγήσεων από την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Ήρθε πλέον η ώρα ο παλιός στόχος της αποτελεσματικότητας της γεωργίας με την ενίσχυση των λιπασμάτων και των εντομοκτόνων να αντικατασταθεί με τον νέο της αειφορίας του συστήματος, της ενίσχυσης των βιολογικών προϊόντων και του καλού και δίκαιου φαγητού. H μετάβαση σε μια γεωργία ηλιακή και αποκατάστασης των οικοσυστημάτων είναι πλέον αναγκαία. Εξάλλου η ραγδαία αύξηση των βιολογικών καλλιεργειών από 200.000 εκτάρια το 2001 σε 9.500.000 εκτάρια σήμερα και οι αυξημένες θέσεις εργασίας (2.1/2 θέσεις εργασίας έναντι 1.1/2 της συμβατικής γεωργίας) με το 5,5% των αγροκτημάτων στην Ευρώπη να καλλιεργούνται πλέον βιολογικά (οικολογικά), αντιπροσωπεύοντας 226.000 βιοκαλλιεργητές καταγράφουν ευοίωνες προοπτικές στον κλάδο αυτόν.
Στο πρόβλημα της επισιτιστικής κρίσης που επανακάμπτει στην Ευρώπη μπορεί να απαντήσει η επανεμφάνιση της γεωργίας στις άκρες μεγάλων αστικών κέντρων με την καλλιέργεια ακόμα και σιτηρών αλλά και η δημιουργία λαχανόκηπων μέσα σε πάρκα ή ταράτσες πολυκατοικιών. Τα παραδείγματα από τους αστικούς κήπους των Βρυξελλών που παράγουν μέχρι και φασόλια, του Βερολίνου, της Grenoble κλπ. απαντούν αποτελεσματικά στο πρόβλημα. Στο Μπρουκ μέχρι και επάνω σε στέγη δημιουργήθηκε κήπος με λαχανικά, ενώ στο Devon και στο Budgens της Αγγλίας δημιουργήθηκαν κήποι σε ταράτσες super – markets, όπου καλλιεργείται το επονομαζόμενο «φαγητό εξ ουρανού» (food from the sky).
Ο ευρωβουλευτής κ. Νίκος Χρυσόγελος κάνοντας ως οικοδεσπότης τον απολογισμό της διημερίδας τόνισε ότι ως πολιτικοί πρέπει να ιεραρχήσουμε όχι μόνο διαφορετικές πολιτικές για βασικά ζητήματα, αλλά και διαφορετικές αξίες στην κοινωνία. Χρειαζόμαστε αλλαγή νοοτροπίας. Ήρθε ο καιρός να αλλάξουμε πλήρως το καλλιεργητικό μοντέλο στην Ελλάδα με τα μεγάλα ποσοστά φτώχειας. Πρέπει να υιοθετήσουμε νέες ιδέες για την αντιμετώπιση της κρίσης εκπαιδεύοντας παλιούς και νέους αγρότες στο νέο μοντέλο μετάβασης της Γεωργίας. Πρέπει να ενισχυθούν οι Νέοι Αγρότες που σήμερα είναι πολύ λίγοι, 6% μόνο. Στο σύνολο της Ε.Ε. 117.000.000 νέες θέσεις εργασίας προβλέπεται να αναπτυχθούν στον αγροτικό τομέα.
Η εικόνα της σημερινής Ελλάδας με τους 1.400.000 ανέργους, (450.000 οικογένειες δεν έχουν ούτε έναν εργαζόμενο) και με πολλούς μαθητές να μην έχουν πρόσβαση σε τρία γεύματα την ημέρα ενώ πολλά άτομα σιτίζονται από κοινωνικά δίκτυα (Κοινωνικά Παντοπωλεία, Δήμους κλπ) μπορεί να αναστραφεί ριζικά. Η τραγική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί ας αποτελέσει κίνητρο για νέες διεξόδους. Η δημιουργία αστικών κήπων και λαχανόκηπων και η καλλιέργεια αυτών από άπορους θα μπορούσε να είναι μια από τις στρατηγικές που χρειαζόμαστε για την αντιμετώπιση της φτώχειας. Στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού των Αθηνών π.χ., αντί να πωληθούν μεγάλες εκτάσεις για τη δημιουργία ενός τεράστιου εμπορικού κέντρου σύμφωνα με πρόταση των Reals Estates θα μπορούσαν να παραχωρηθούν σε άπορους και άνεργους για την καλλιέργεια αστικών κήπων. Οι ταράτσες ή οι αυλές πολλών σχολείων θα μπορούσαν με τη σειρά τους να μετατραπούν σε αστικούς λαχανόκηπους και να παράγουν τρόφιμα για τους μαθητές και τις οικογένειες τους.
Κοζάνη, 24/10/2013
Φανή Φτάκα –Τσικριτζή
Ερευνήτρια της παραδοσιακής διατροφής
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου